FitPen Gids: afvallen en spieropbouw
Je bent inmiddels een paar dagen of weken onderweg met jouw behandeling. Je hebt waarschijnlijk al informatie ontvangen over de start van de medicatie, voeding en eventuele bijwerkingen. Dit document brengt alles nog eens overzichtelijk samen, zodat je begrijpt wat er in je lichaam gebeurt en hoe je het meeste uit de behandeling kunt halen.
Het belangrijkste om te onthouden is dat GLP-1 medicatie een hulpmiddel is. Het helpt je om een gezonde leefstijl makkelijker vol te houden, maar het neemt het werk niet volledig uit handen. Juist de combinatie van medicatie, voeding en beweging zorgt uiteindelijk voor blijvend resultaat.
In dit artikel
Calorieën: hoe val je eigenlijk af?
Afvallen kan maar op één manier. Je moet minder calorieën binnenkrijgen dan je lichaam verbruikt. Dat noemen we een calorietekort.
De medicatie zorgt er niet voor dat vet vanzelf verdwijnt. Het helpt je vooral om het calorietekort makkelijker vol te houden doordat je minder honger hebt, sneller verzadigd bent en minder last hebt van food noise.
Hoe bereken je jouw onderhoud?
Een eenvoudige richtlijn is: Lichaamsgewicht × 33 = ongeveer je onderhoudsbehoefte in calorieën.
Voorbeeld: Je weegt 90 kg. 90 × 33 = ongeveer 2970 kcal. Dat is ongeveer het aantal calorieën waarmee je op gewicht blijft. Om af te vallen kun je daar ongeveer 500 kcal onder gaan zitten (gemiddeld genomen, want lengte en beweging hebben ook nog wel een functie). Je kan dit ook berekenen op tdeecalculator.net.
In dit voorbeeld zou dat ongeveer 2450 kcal per dag zijn. Dat is voor de meeste mensen voldoende om rustig en gezond af te vallen.
Val je hier niet op af?
Dan zijn er meestal twee mogelijkheden:
- Je krijgt ongemerkt toch meer calorieën binnen dan je denkt.
- Je beweegt minder dan je denkt, waardoor je onderhoud lager ligt.
Het is dus niet zo dat je lichaam ineens "gestopt is met afvallen". Uiteindelijk blijft een calorietekort altijd de basis.
Waarom dagelijks wegen beter werkt dan één keer per week
Veel mensen wegen zichzelf één keer per week. Dat lijkt logisch, maar geeft vaak een vertekend beeld. Je gewicht verandert namelijk iedere dag door onder andere:
- hoeveel je hebt gedronken
- hoeveel zout je hebt gegeten
- hoeveel koolhydraten je hebt gegeten
- je stoelgang
- hormonen
- warm weer
- sporten
- vocht vasthouden
Daardoor kun je op dinsdag zomaar 1 kilo zwaarder zijn dan op maandag, terwijl je helemaal geen vet bent aangekomen. Vet opbouwen kost namelijk veel meer calorieën dan één dag iets zwaarder eten.
Daarom adviseren wij juist om jezelf iedere ochtend te wegen:
- Na het opstaan.
- Na het toiletbezoek.
- Voor het ontbijt.
- Zonder kleding of steeds in vergelijkbare kleding.
Kijk vervolgens niet naar één losse meting, maar naar het gemiddelde van de hele week. Dat gemiddelde laat veel beter zien of je daadwerkelijk vet verliest. Laat je daarom niet ontmoedigen door een dag waarop de weegschaal wat hoger staat. Kijk altijd naar de trend over meerdere weken.
Het belangrijkste om te onthouden
De medicatie doet niet al het werk. Jij bent degene die de gezonde keuzes maakt. De medicatie helpt je door:
- minder honger
- minder food noise
- langere verzadiging
- makkelijker een calorietekort volhouden
Hoe beter je voeding, beweging en leefstijl aansluiten bij de werking van de medicatie, hoe groter de kans op blijvend succes.
Eiwitten, koolhydraten, vetten en vocht
Nu je weet hoe GLP-1 medicatie werkt en waarom een calorietekort belangrijk is, gaan we kijken naar de bouwstoffen die je lichaam iedere dag nodig heeft.
Veel mensen denken bij afvallen alleen aan calorieën. Natuurlijk zijn calorieën belangrijk, maar de kwaliteit van je voeding is minstens zo belangrijk. Je wilt namelijk niet alleen gewicht verliezen, maar vooral vet verliezen én je spiermassa behouden.
Eiwitten: de belangrijkste voedingsstof tijdens het afvallen
Wanneer je afvalt, wil je het liefst alleen vet kwijtraken. Je lichaam kan echter ook spiermassa afbreken wanneer je te weinig eiwitten eet. Dat willen we voorkomen. Spieren zorgen namelijk voor:
- Een sterker lichaam.
- Meer kracht tijdens dagelijkse activiteiten.
- Een hogere energie verbranding.
- Een beter herstel na het sporten.
- Een langer verzadigd gevoel.
Daarom zijn eiwitten misschien wel de belangrijkste voedingsstof tijdens jouw traject.
Hoeveel eiwitten heb je nodig?
Hoeveel eiwitten heb je nodig?
Een goede richtlijn is:
1,6 tot 2,2 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht per dag.
Voorbeeld:
Je weegt 80 kg. Dan heb je ongeveer 130 tot 175 gram eiwit per dag nodig.
Dat lijkt misschien veel, maar wanneer je de eiwitten verdeeld over de dag is dit vaak prima haalbaar.
Je hoeft niet iedere maaltijd precies hetzelfde aantal gram eiwit te eten. Kijk vooral naar het totaal aan het einde van de dag.
Goede eiwitbronnen
Goede eiwitbronnen
Dierlijke producten
- Kipfilet
- Kalkoenfilet
- Mager rundvlees
- Biefstuk
- Mager gehakt
- Vis
- Zalm
- Tonijn
- Kabeljauw
- Garnalen
- Eieren
- Magere kwark
- Skyr
- Griekse yoghurt
- Cottage cheese
- Hüttenkäse
- 30+ kaas
Vegetarische producten
- Tofu
- Tempeh
- Edamame
- Lupine
- Seitan
- Sojayoghurt High Protein
- Linzen
- Kikkererwten
- Bonen
- Vegetarische kipstukjes met een hoog eiwitgehalte (probeer hier wel mee op te passen is heel bewerkt)
- Vegetarische burgers met veel eiwit (probeer hier wel mee op te passen is heel bewerkt)
Vegan producten
- Sojaproducten
- Tempeh
- Tofu
- Bonen
- Linzen
- Kikkererwten
- Edamame
- Plantaardige eiwitshakes
- Soja Skyr of High Protein yoghurt
Handige voorbeelden
Handige voorbeelden
Ongeveer 25 gram eiwit vind je in:
- 250 gram Skyr.
- 250 gram magere kwark.
- 150 gram kipfilet.
- 1 blikje tonijn.
- 4 eieren.
- 250 gram cottage cheese.
- Een goede eiwitshake.
Verdeel je eiwitten over de dag
Je lichaam kan eiwitten beter gebruiken wanneer je ze verdeeld over meerdere eetmomenten.
Bijvoorbeeld:
Ontbijt: Kwark of Skyr met fruit.
Lunch: Volkoren of zuurdesem brood met kipfilet of hüttenkäse.
Tussendoor: Eiwitshake of proteine pudding/yoghurt/ranja
Avondeten: Vlees, vis of een vegetarische eiwitbron met groenten.
Zo krijgt je lichaam de hele dag voldoende bouwstoffen binnen.
Koolhydraten zijn niet de vijand
Veel mensen denken dat je moet stoppen met koolhydraten om af te vallen. Dat is niet waar. Je komt niet aan van koolhydraten. Je komt aan wanneer je structureel meer calorieën eet dan je verbruikt. Koolhydraten zijn juist de belangrijkste energiebron van je lichaam.
Ze zorgen ervoor dat je voldoende energie hebt om:
- Te werken.
- Te wandelen.
- Te sporten.
- Na te denken.
- Je spieren goed te laten functioneren.
Wel is het verstandig om zoveel mogelijk te kiezen voor koolhydraten die langzaam worden opgenomen.
Goede koolhydraatbronnen
Goede koolhydraatbronnen
- Volkoren brood
- Havermout
- Zilvervliesrijst
- Volkoren pasta
- Aardappelen
- Zoete aardappel
- Peulvruchten
- Wraps van volkorenmeel
Deze geven langdurig energie en zorgen meestal voor een stabielere bloedsuiker.
Koolhydraten die je beter kunt beperken
Koolhydraten die je beter kunt beperken
Dat betekent niet dat je ze nooit meer mag eten, maar probeer ze wel met mate te gebruiken. Denk aan:
- Frisdrank
- Snoep
- Koek
- Gebak
- Witte broodjes
- Grote hoeveelheden vruchtensap
Deze producten geven vaak snel energie, maar ook sneller weer trek. Fruit hoort gewoon in een gezond voedingspatroon
Soms zijn mensen bang om fruit te eten vanwege de fruitsuikers. Dat is nergens voor nodig. Fruit bevat namelijk ook:
- Vezels.
- Vitamines.
- Mineralen.
- Antioxidanten.
Goede keuzes zijn bijvoorbeeld:
- Aardbeien.
- Blauwe bessen.
- Frambozen.
- Appels.
- Sinaasappel.
- Kiwi.
Ook een banaan of druiven passen prima binnen een gezond voedingspatroon. Uiteindelijk draait het om de totale hoeveelheid calorieën die je op een dag binnenkrijgt.
Fruit levert niet alleen vitamines en mineralen, maar is ook een belangrijke bron van vezels.
Gezonde vetten
Vetten zijn niet ongezond. Sterker nog, je lichaam heeft ze iedere dag nodig. Ze zijn belangrijk voor:
- Je hormonen.
- Je hersenen.
- De opname van vitamines A, D, E en K.
- Een langdurig verzadigd gevoel.
Een goede richtlijn is ongeveer: 0,8 tot 1 gram vet per kilogram lichaamsgewicht per dag.
Goede vetbronnen
Goede vetbronnen
- Avocado.
- Olijfolie.
- Ongezouten noten.
- Pindakaas 100%.
- Zaden.
- Vette vis.
- Olijven.
Omdat vet veel calorieën bevat is het wel verstandig om op de portiegrootte te letten. Een handje noten is gezond.
Een hele zak noten levert al snel honderden extra calorieën op.
Vezels: onmisbaar tijdens het afvallen
Naast eiwitten zijn ook vezels ontzettend belangrijk, zeker wanneer je GLP-1 medicatie gebruikt.
Doordat deze medicatie ervoor zorgt dat je maag en darmen langzamer werken, krijgen sommige mensen last van verstopping. Voldoende vezels kunnen helpen om je darmen goed te laten werken.
Daarnaast zorgen vezels ervoor dat je:
- Langer een verzadigd gevoel hebt.
- Minder snel trek krijgt tussen de maaltijden door.
- Een stabielere bloedsuiker houdt.
- Je darmgezondheid ondersteunt.
Probeer dagelijks ongeveer 30 tot 40 gram vezels binnen te krijgen.
Goede bronnen van vezels zijn
Goede bronnen van vezels zijn
- Volkoren brood.
- Havermout.
- Volkoren pasta.
- Zilvervliesrijst.
- Groenten.
- Fruit.
- Bonen.
- Linzen.
- Kikkererwten.
- Noten.
- Zaden.
- Chiazaad.
- Lijnzaad.
Het is belangrijk om vezels altijd te combineren met voldoende vocht. Wanneer je veel vezels eet maar te weinig drinkt, kunnen darmklachten juist verergeren.
Groenten: hoe meer, hoe beter
Groenten: hoe meer, hoe beter
Groenten zijn één van de belangrijkste onderdelen van een gezond voedingspatroon. Ze bevatten weinig calorieën, maar juist veel vitamines, mineralen en vezels.
Daarnaast zorgen groenten ervoor dat je maaltijd meer volume krijgt. Je bord lijkt voller, terwijl je relatief weinig calorieën binnenkrijgt. Dat helpt om langer verzadigd te blijven.
Probeer dagelijks minimaal 250 gram groenten te eten. Meer mag altijd. Goede keuzes zijn bijvoorbeeld:
- Broccoli
- Bloemkool
- Paprika
- Komkommer
- Tomaat
- Spinazie
- Courgette
- Wortel
- Sperziebonen
- Sla
- Champignons
- Andijvie
Je hoeft groenten niet alleen bij het avondeten te eten. Ook tijdens de lunch kun je gemakkelijk extra groenten toevoegen, bijvoorbeeld aan een salade, omelet, wrap of op een volkoren boterham. Hoe meer verschillende kleuren groenten je eet, hoe meer verschillende vitamines en mineralen je binnenkrijgt. Mocht je vaak last hebben van je buik adviseer ik je om kool groenten zoals broccoli/bloemkool/groene kool etc zoveel mogelijk te vermijden.
Vocht: drink voldoende
Tijdens het gebruik van GLP-1 medicatie drinken veel mensen ongemerkt te weinig. Dat komt doordat je minder honger én minder dorst kunt ervaren. Toch is voldoende vocht ontzettend belangrijk.
Te weinig drinken kan leiden tot:
- Hoofdpijn.
- Vermoeidheid.
- Duizeligheid.
- Obstipatie.
- Misselijkheid.
Probeer daarom dagelijks ongeveer 2 tot 2,5 liter vocht te drinken. Bij warm weer, sporten of diarree mag dit uiteraard meer zijn.
Goede keuzes zijn
Goede keuzes zijn
- Water.
- Thee.
- Koffie zonder suiker.
- Spa rood.
- Suikervrije limonade of eiwitranja
Kleine veranderingen maken uiteindelijk het verschil
Je hoeft je voeding niet van de ene op de andere dag volledig om te gooien. Vaak zorgen juist de kleine veranderingen voor het grootste resultaat. Denk bijvoorbeeld aan:
- Meer eiwitten bij iedere maaltijd.
- Voldoende groenten.
- Genoeg drinken.
- Bewust omgaan met portiegroottes.
- Gezonde keuzes maken op de meeste dagen van de week. Het gaat niet om perfect eten.
Het gaat erom dat je een voedingspatroon ontwikkelt dat je de rest van je leven kunt volhouden.
Persoonlijke begeleiding
Heb je vragen over je medicatie, dosering of bijwerkingen? Plan een telefonische afspraak met een van onze BIG-geregistreerde artsen.

